گیربکس سورنتو

گیربکس سورنتو یک قطعه واحد نیست. کیا سورنتو از سال ۲۰۰۲ تا امروز سه نسل داشته و هر نسل گیربکس کاملا متفاوتی دارد. برای همین اولین کاری که پیش از استعلام باید انجام دهید، مشخص کردن مدل سال خودروی خودتان است:

سورنتو ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ (نسل BL): گیربکس اتوماتیک ۵ سرعته، بدنه روی شاسی (body-on-frame) و موتور طولی شش سیلندر بنزینی ۳.۳ یا ۳.۸ لیتر. نسخه چهار چرخ محرک یک ترانسفر کیس مستقل هم دارد.
سورنتو ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ (نسل XM): گیربکس اتوماتیک ۶ سرعته، بدنه یکپارچه (unibody) و موتور عرضی.
سورنتو ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ (نسل UM): گیربکس اتوماتیک ۶ سرعته روی همه موتورها، از ۲.۴ و ۲.۰ توربو تا ۳.۳ شش سیلندر.

این سه دوره با هم عوض نمی‌شوند. گیربکس سورنتو ۲۰۰۸ روی سورنتو ۲۰۱۲ نمی‌نشیند و گیربکس ۲۰۱۳ هم جای گیربکس ۲۰۱۶ را نمی‌گیرد؛ نه تعداد دنده یکی است، نه چیدمان موتور و نه محل نصب.

پرتقاضاترین گیربکس سورنتو در بازار قطعه ایران، گیربکس مدل‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ است. بیشترین جستجوی خریداران ایرانی روی همین نسل BL انجام می‌شود، درست برخلاف تصور رایجی که نسل اول را کم‌تقاضا می‌داند.

حتی داخل یک مدل سال هم گیربکس سورنتو چند نسخه دارد: موتور ۳.۳ و موتور ۳.۸ گیربکس مشترک ندارند و نسخه دو چرخ محرک با نسخه چهار چرخ محرک یکی نیست. به همین دلیل پیش از اعلام موجودی، کد VIN یا دست‌کم حجم موتور و نوع دیفرانسیل خودرو را از شما می‌پرسیم. این مطمئن‌ترین راه است که قطعه اشتباه به دستتان نرسد.

مقاله سورنتو ۲۰۱۳ و هرآنچه باید بدانید تاریخچه این خودرو را کامل بررسی کرده و صفحه موتور سورنتو برای زمانی که همزمان با گیربکس باید موتور را هم بررسی کنید مفید است. فهرست کامل موجودی در صفحه گیربکس قابل مشاهده است.

نسل BL (مدل‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۹، شامل ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹): شاسی‌بلند واقعی با بدنه روی شاسی و موتور طولی. موتورها شش سیلندر بنزینی ۳.۳ و ۳.۸ لیتر هستند و گیربکس، اتوماتیک ۵ سرعته است. هر دو موتور هم در نسخه دو چرخ محرک و هم چهار چرخ محرک عرضه شده‌اند و نسخه چهار چرخ محرک ترانسفر کیس جداگانه دارد.

تقاضای بازار ایران برای گیربکس نسل BL محدود نیست؛ بیشترین تقاضای گیربکس سورنتو دقیقا روی همین نسل است. مدل‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ پرجستجوترین گیربکس‌های سورنتو در بازار ایران هستند و در کنار خود گیربکس، ترانسفر کیس و دسته و کمک گیربکس همین مدل‌ها هم جداگانه استعلام می‌شود.

نسل XM (مدل‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴، شامل ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳): ساختار بدنه یکپارچه شد و موتور از حالت طولی به عرضی تغییر کرد. گیربکس این نسل اتوماتیک ۶ سرعته است و این موضوع برای موتور چهار سیلندر ۲.۴، موتور شش سیلندر ۳.۵ و نسخه دیزل ۲.۲ یکسان است.

نسل UM (مدل‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰، شامل ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷): سه موتور ۲.۴ بنزینی، ۲.۰ توربو و ۳.۳ شش سیلندر دارد و در مدل‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ هر سه موتور گیربکس ۶ سرعته دارند. گیربکس ۸ سرعته از مدل ۲۰۱۹ و فقط روی موتور شش سیلندر معرفی شد.

در این صفحه، تطابق قطعه را با نسل، مدل سال، حجم موتور و نوع دیفرانسیل اعلام می‌کنیم و نسخه دقیق قطعه را با کد VIN خودروی شما تایید می‌کنیم. این چهار مورد را خود خریدار می‌داند یا می‌تواند به سادگی پیدا کند، در حالی که کد داخلی گیربکس روی کارت خودرو و سند درج نشده است.

اگر دنبال گیربکس سورنتو ۲۰۰۸ یا گیربکس سورنتو ۲۰۰۹ هستید، خودروی شما تقریبا به طور قطع نسل BL است: بدنه روی شاسی، موتور طولی شش سیلندر بنزینی ۳.۳ یا ۳.۸ لیتر و گیربکس اتوماتیک ۵ سرعته.

اما «گیربکس سورنتو ۲۰۰۸» در عمل یک قطعه نیست، چند قطعه متفاوت است. دو مرز قطعی وجود دارد که هیچ‌وقت شکسته نمی‌شود:

حجم موتور: گیربکس موتور ۳.۳ و گیربکس موتور ۳.۸ دو قطعه جدا هستند و جای هم نمی‌نشینند.
نوع دیفرانسیل: نسخه دو چرخ محرک و نسخه چهار چرخ محرک گیربکس مشترک ندارند.

درباره جابجایی بین سال‌ها، کاتالوگ‌های تطبیق قطعه به این سمت هستند که در نسخه چهار چرخ محرک، گیربکس مدل‌های ۲۰۰۷، ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ با موتور یکسان معمولا با هم قابل تعویض است. در نسخه دو چرخ محرک این موضوع قطعی نیست، چون در طول تولید سال ۲۰۰۸ یک تغییر فنی اعمال شده و قطعه ابتدای سال با انتهای همان سال یکی نیست. به همین دلیل برای نسخه دو چرخ محرک، تاریخ ساخت روی پلاک درب راننده را هم لازم داریم.

نتیجه عملی ساده است: پیش از سفارش کد VIN یا دست‌کم حجم موتور و نوع دیفرانسیل را بفرستید. این کار چند دقیقه وقت می‌گیرد و جلوی جابجایی و برگشت خوردن یک قطعه سنگین را می‌گیرد.

قطعات جانبی این خودرو هم جدا استعلام می‌شوند: کمک گیربکس سورنتو ۲۰۰۸ و دسته‌های نگهدارنده، قطعاتی غیر از خود گیربکس هستند و گاهی لرزشی که به گیربکس نسبت داده می‌شود از همین قطعات می‌آید.

نسل XM (مدل‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴) ساختار سورنتو را عوض کرد: بدنه یکپارچه به جای بدنه روی شاسی و موتور عرضی بر پایه محور جلو. گیربکس سورنتو ۲۰۱۲ و گیربکس سورنتو ۲۰۱۳ هر دو اتوماتیک ۶ سرعته هستند و این برای موتور چهار سیلندر ۲.۴، موتور شش سیلندر ۳.۵ و نسخه دیزل ۲.۲ یکسان است.

در برخی بازارها برای نسخه ۲.۴ دو چرخ محرک، گیربکس دستی ۶ سرعته هم عرضه شده است. یعنی شنیدن «۶ سرعته» به تنهایی مشخص نمی‌کند که قطعه اتوماتیک است یا دستی؛ هنگام استعلام حتما نوع گیربکس را بگویید.

گیربکس این نسل با گیربکس ۵ سرعته مدل‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ هیچ اشتراکی برای تعویض ندارد و با نسل بعدی هم جابجا نمی‌شود. مقاله سورنتو ۲۰۱۳ و هرآنچه باید بدانید این نسل را کامل معرفی کرده است.

نسل UM (مدل‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰) سه موتور دارد: ۲.۴ بنزینی، ۲.۰ توربو و ۳.۳ شش سیلندر. در مدل‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ هر سه موتور گیربکس اتوماتیک ۶ سرعته دارند، بدون استثنا. این موضوع هم در مشخصات رسمی کیا و هم در پایگاه داده رسمی مصرف سوخت آمریکا برای هر دو مدل سال ثبت شده است.

گیربکس ۸ سرعته سورنتو از مدل ۲۰۱۹ به بعد و فقط روی موتور شش سیلندر ۳.۳ عرضه شده است. موتور ۲.۴ در همان سال‌ها هم ۶ سرعته باقی مانده. این نکته را جدی بگیرید، چون یکی از رایج‌ترین اشتباه‌ها در خرید گیربکس سورنتو همین است.

برای این نسل هم مثل بقیه، حجم موتور و نوع دیفرانسیل نسخه قطعه را تعیین می‌کند و کد VIN آن را نهایی تایید می‌کند.

ترانسفر کیس سورنتو یک قطعه مستقل است، نه بخشی از گیربکس. روی نسل BL (مدل‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹) و فقط روی نسخه چهار چرخ محرک، ترانسفر کیس در ادامه گیربکس بسته می‌شود و نیرو را بین محور جلو و عقب تقسیم می‌کند. در کاتالوگ رسمی قطعات کیا هم ترانسفر کیس شماره فنی و خانواده قطعه جدا از گیربکس دارد و در بازار قطعه استوک هم به عنوان یک قطعه مستقل خرید و فروش می‌شود.

نکته مهم برای خرید: ترانسفر کیس سورنتو در دو نوع متفاوت ساخته شده است؛ نوعی که نیرو را به صورت خودکار و بر حسب نیاز بین محورها توزیع می‌کند، و نوعی که راننده خودش حالت چهار چرخ محرک را انتخاب می‌کند. این دو شماره فنی جداگانه دارند و جای هم نمی‌نشینند. پس هنگام استعلام ترانسفر کیس سورنتو ۲۰۰۸، علاوه بر مدل سال، نوع سیستم چهار چرخ محرک خودرو را هم مشخص کنید.

اگر خودروی شما دو چرخ محرک است، اصلا ترانسفر کیس ندارد و منشا مشکل را باید در گیربکس یا سایر قطعات انتقال قدرت جستجو کرد.

گیربکس اتوماتیک سورنتو، چه ۵ سرعته نسل BL و چه ۶ سرعته نسل‌های XM و UM، نشانه‌های خرابی مشابهی دارد. رایج‌ترین نشانه ضربه و لرزش هنگام تعویض دنده است؛ تعویض دنده ناگهانی می‌شود، بین دنده‌ها مکث پیدا می‌شود یا هنگام درگیر شدن دنده عقب ضربه محسوسی حس می‌کنید. ریشه این حالت معمولا افت فشار روغن یا فرسودگی سلنوئیدهای شیفت است و همیشه به معنی تعویض کامل گیربکس نیست.

نشتی روغن دومین مشکل شایع است. روغن از واشر پن، کاسه‌نمد خروجی یا اتصالات خطوط خنک‌کننده بیرون می‌زند و لکه قرمز یا قهوه‌ای زیر خودرو باقی می‌گذارد. افت سطح روغن، فرسودگی داخلی را چند برابر سریع‌تر می‌کند.

بالا رفتن دمای گیربکس در ترافیک سنگین بیشتر در تهران و شهرهای بزرگ گزارش می‌شود. دمای بالا روغن را زودتر خراب می‌کند و در ادامه به کلاچ‌های داخلی و نوارهای اصطکاکی آسیب می‌زند.

سخت شدن تعویض دنده در هوای سرد تا گرم شدن روغن طبیعی است، ولی اگر بعد از گرم شدن خودرو هم ادامه داشت، مشکل داخلی است و باید بررسی تخصصی شود.

روی سورنتو ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ چهار چرخ محرک یک نکته اضافه وجود دارد: بخشی از صداها و لرزش‌هایی که به گیربکس نسبت داده می‌شود از ترانسفر کیس می‌آید که قطعه‌ای کاملا جداگانه است. پیش از تصمیم به تعویض گیربکس، حتما این قطعه هم بررسی شود.

سورنتو، سانتافه و اسپورتیج هر سه از خانواده هیوندای و کیا هستند و گیربکس‌های ۶ سرعته اتوماتیک این گروه از یک خانواده طراحی مشترک می‌آیند. همین موضوع باعث شده تجربه تعمیر این گیربکس‌ها در بازار ایران گسترده باشد و پیدا کردن تعمیرکار آشنا، حتی در شهرستان، سخت نباشد.

اما این اشتراک یک مرز روشن دارد: نسخه‌های این خانواده بر اساس حجم موتور و توان تحمل گشتاور با هم فرق می‌کنند و اسم مدل به تنهایی ملاک تطبیق نیست. اینکه دو خودرو از یک خانواده گیربکس استفاده کنند به این معنی نیست که قطعه یکی روی دیگری می‌نشیند. ملاک ما همیشه نسل، مدل سال، حجم موتور و نوع دیفرانسیل خودروی شماست، نه شباهت ظاهری دو خودرو.

برای نسل BL این مرز از این هم پررنگ‌تر است. گیربکس ۵ سرعته طولی مدل‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ ساختار کاملا متفاوتی با گیربکس‌های عرضی این گروه دارد و با هیچ‌کدام از آنها جابجا نمی‌شود.

صفحه‌های گیربکس سانتافه، گیربکس اسپورتیج، گیربکس توسان و گیربکس سراتو هر کدام مشخصات همان خودرو را جداگانه بررسی کرده‌اند. مقایسه پرادو و سورنتو و مقایسه سورنتو با سانتافه هم تفاوت‌های فنی و هزینه نگهداری را بررسی کرده‌اند.

خرید گیربکس استوک بدون تعیین دقیق نسخه قطعه ریسک بالایی دارد. سورنتو در نسل‌های مختلف چند گیربکس کاملا متفاوت داشته و حتی داخل یک مدل سال هم چند نسخه وجود دارد؛ برای مدل‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ نسخه قطعه با حجم موتور (۳.۳ یا ۳.۸) و نوع دیفرانسیل (دو یا چهار چرخ محرک) تغییر می‌کند. ارسال کد VIN مطمئن‌ترین راه تطبیق است. این کد ۱۷ رقمی روی پلاک شاسی (ستون سمت راننده) و کارت خودرو درج شده است.

پیش از خرید این سوال‌ها را از فروشنده بپرسید: قطعه دقیقا مال کدام مدل سال و کدام موتور است؟ برای دو چرخ محرک است یا چهار چرخ محرک؟ گیربکس تست شده و نتیجه تست اعلام می‌شود؟ شرایط مرجوعی در صورت عیب پنهان چیست؟ فروشنده حرفه‌ای به همه این سوال‌ها پاسخ شفاف می‌دهد.

همزمان با تعویض گیربکس، بررسی قطعات مرتبط ضروری است. فیلتر گیربکس، واشر پن و روغن باید تعویض شوند. وضعیت دسته موتور و دسته گیربکس (که در بازار به آن کمک گیربکس هم می‌گویند) را هم بررسی کنید، چون ارتعاش ناشی از دسته فرسوده اغلب با خرابی گیربکس اشتباه گرفته می‌شود. روی نسخه چهار چرخ محرک، سلامت ترانسفر کیس را هم جدا بررسی کنید. در صفحه گیربکس سایر گیربکس‌های موجود در استوک یدک را می‌بینید و برای استعلام هم می‌توانید مستقیم با استوک یدک تماس بگیرید.